Ruszanie na wzniesieniu stresuje wielu kierowców, zwłaszcza gdy tuż za nami stoi inne auto. Wystarczy jednak zrozumieć, jak współpracują sprzęgło, gaz i hamulec, by samochód nie cofnął się ani nie zgasł. Poniżej omawiamy trzy sposoby: z hamulcem ręcznym, bez niego oraz z asystentem ruszania.

Dlaczego ruszanie pod górę jest trudniejsze

Na płaskiej drodze auto po zwolnieniu hamulca stoi w miejscu. Na pochyleniu działa na nie siła ciążenia, która próbuje je zsunąć w dół. Aby ruszyć w górę, silnik musi przekazać na koła moment napędowy większy niż ta siła, a to wymaga dokładnego wyczucia punktu, w którym sprzęgło zaczyna łapać.

Im bardziej strome wzniesienie i im bardziej obciążony samochód (pasażerowie, bagaż, przyczepa), tym mniej miejsca na błąd. Dlatego warto poćwiczyć na łagodnym zjeździe lub pustym parkingu, zanim wjedziemy na stromą ulicę w centrum miasta.

Ruszanie z użyciem hamulca ręcznego

To najpewniejsza metoda dla początkujących, bo auto jest unieruchomione, dopóki sami go nie zwolnimy. Działa w samochodach z dźwignią mechaniczną.

1. Zatrzymaj się, wciśnij do końca sprzęgło i hamulec nożny, a następnie pociągnij hamulec ręczny.
2. Wrzuć jedynkę i lekko dodaj gazu, tak aby obroty były nieco wyższe niż na biegu jałowym.
3. Powoli zwalniaj sprzęgło, aż poczujesz, że silnik zaczyna „ciągnąć”, a przód auta minimalnie się unosi lub obroty lekko spadają.
4. Gdy auto zaczyna napierać do przodu, zwolnij hamulec ręczny i jednocześnie dodawaj gazu.
5. Płynnie puść sprzęgło do końca i przyspieszaj.

Kluczowy jest moment, w którym czujesz napór auta. Jeśli zwolnisz hamulec za wcześnie, samochód zacznie się cofać. Jeśli za późno, sprzęgło będzie niepotrzebnie się zużywać, a silnik może zacząć szarpać.

Ruszanie bez hamulca ręcznego

Ta technika przydaje się, gdy hamulec ręczny jest niesprawny albo gdy ruszamy w korku, gdzie trzeba robić to często. Wymaga większej wprawy, ponieważ obie nogi i ręka pracują jednocześnie.

• Przytrzymaj auto hamulcem nożnym i wrzuć jedynkę.
• Dodaj nieco gazu i zwalniaj sprzęgło do punktu, w którym zaczyna ono przenosić napęd.
• Gdy auto lekko „siada” i chce jechać, przenieś stopę z hamulca na gaz, nie zmieniając położenia sprzęgła.
• Zwiększaj gaz i stopniowo puszczaj sprzęgło.

Przeniesienie stopy z hamulca na gaz musi być szybkie, ale nie gwałtowne. Zbyt długa przerwa to cofnięcie się o kilkadziesiąt centymetrów, co przy nieodległym aucie za nami może skończyć się stłuczką. Dlatego na początku lepiej korzystać z hamulca ręcznego i dopiero potem uczyć się tej metody.

Ruszanie w samochodzie z automatyczną skrzynią

W automacie zwykle wystarczy zwolnić hamulec i dodać gazu, bo przekładnia sama dba o płynne przeniesienie napędu. Na bardzo stromym wzniesieniu auto może jednak chwilę się cofnąć, zanim napęd zadziała w pełni, więc dobrze nie zwlekać z przeniesieniem stopy na gaz.

Asystent ruszania na wzniesieniu

Wiele nowszych samochodów ma system, który po zwolnieniu pedału hamulca utrzymuje ciśnienie w układzie hamulcowym przez krótką chwilę. Daje to czas na przeniesienie stopy na gaz i puszczenie sprzęgła bez cofania się auta. Zwykle asystent włącza się automatycznie, gdy samochód stoi na odpowiednio dużym nachyleniu, a silnik pracuje.

Warto pamiętać o kilku rzeczach:

• Czas podtrzymania hamowania jest krótki i różni się między modelami, dlatego nie należy liczyć na to, że auto będzie stało samo przez dłuższą chwilę. Szczegóły znajdziesz w instrukcji obsługi swojego samochodu.
• Asystent nie zastępuje umiejętności. Wciąż musisz poprawnie wyczuć punkt sprzęgła, bo inaczej silnik zgaśnie.
• Na bardzo śliskiej nawierzchni (lód, śnieg, mokre liście) system nie zawsze zapobiegnie poślizgowi kół.
• W niektórych autach funkcję można wyłączyć w ustawieniach, co bywa potrzebne np. podczas nauki jazdy.

W samochodach z elektrycznym hamulcem postojowym często działa też funkcja automatycznego zwalniania hamulca w chwili ruszenia. Jest to wygodne, ale zasada pozostaje ta sama: delikatnie dodawaj gazu i płynnie operuj sprzęgłem.

Najczęstsze błędy i dobre nawyki

Większość problemów wynika z pośpiechu i braku wyczucia. Oto, na co zwrócić uwagę:

• Zbyt mało gazu – silnik traci obroty i gaśnie. Lepiej dać odrobinę więcej niż za mało.
• Zbyt gwałtowne puszczenie sprzęgła – auto szarpie, a silnik się dławi.
• Trzymanie auta na sprzęgle – utrzymywanie pojazdu na wzniesieniu poprzez „wyczucie” sprzęgła zamiast hamulca przyspiesza jego zużycie i nagrzewa je.
• Zbyt mała odległość od auta z przodu – na wzniesieniu zostaw większy odstęp, bo pojazd przed nami może się lekko cofnąć.
• Brak rozeznania w sytuacji – przed ruszeniem sprawdź lusterka i otoczenie, tak jak na płaskim terenie.

Jeśli czujesz, że auto zaczyna się cofać, nie panikuj. Mocno wciśnij hamulec nożny, wciśnij sprzęgło i zacznij procedurę od nowa. To znacznie lepsze niż próba ratowania sytuacji gwałtownym dodaniem gazu.

Ruszanie pod górę to umiejętność, która szybko wchodzi w nawyk. Kilka spokojnych prób na bezpiecznym terenie pozwoli poznać „charakter” własnego auta, a każde kolejne ruszenie będzie pewniejsze. Zasady ruchu drogowego i wymagania dotyczące egzaminu mogą się zmieniać, więc jeśli uczysz się jazdy, warto sprawdzić aktualne informacje w ośrodku szkolenia kierowców.