Po zmroku widzimy gorzej, trudniej oceniamy odległości, a do tego szybciej się męczymy. Dobra wiadomość jest taka, że większość nocnych zagrożeń da się ograniczyć prostymi nawykami: sprawnym oświetleniem, odpowiednim odpoczynkiem i świadomym zachowaniem wobec oślepiających świateł.

Zadbaj o oświetlenie i widoczność auta

Podstawą jest sprawdzenie, czy wszystkie światła działają: mijania, drogowe, pozycyjne, stopu, kierunkowskazy i światła cofania. Warto poprosić kogoś o pomoc albo ustawić auto przed ścianą czy szybą wystawową i obejrzeć odbicia. Przepalona żarówka to nie tylko gorsza widoczność dla ciebie, ale też ryzyko, że inni cię nie zauważą.

Duże znaczenie ma ustawienie reflektorów. Zbyt wysoko ustawione światła oślepiają kierowców jadących z przeciwka, zbyt nisko skracają zasięg widzenia. Jeśli po załadowaniu bagażnika tył auta wyraźnie opada, skorzystaj z regulacji zasięgu świateł, o ile pojazd ją ma. Regulację geometrii reflektorów najlepiej zlecić warsztatowi lub stacji diagnostycznej.

Pamiętaj też o czystości:

• reflektory – zmatowiałe lub zabrudzone klosze dają wyraźnie słabszy snop światła,
• szyby – wnętrze szyby pokrywa się z czasem filmem, który rozprasza światło i nasila efekt oślepienia,
• wycieraczki i płyn do spryskiwaczy – smugi na szybie w nocy bardzo przeszkadzają,
• lusterka – ustaw je tak, by nie łapały światła z tyłu pod nieprzyjemnym kątem.

Jeśli nosisz okulary, zadbaj o czyste szkła. Osoby, które mają wrażenie, że po zmroku widzą wyraźnie gorzej niż kiedyś, powinny skonsultować się z okulistą lub optometrystą.

Dostosuj prędkość i sposób jazdy

Najważniejsza zasada brzmi: nie jedź szybciej, niż pozwala zasięg twoich świateł. Jeśli droga hamowania jest dłuższa niż odległość, na jaką oświetlasz jezdnię, nie zdążysz zareagować na przeszkodę. W praktyce w nocy zwykle trzeba zwolnić względem jazdy w dzień, szczególnie poza miastem.

Zwiększ odstęp od poprzedzającego pojazdu. Na nieoświetlonych drogach pamiętaj o pieszych i rowerzystach, którzy mogą być ubrani na ciemno, oraz o zwierzętach wchodzących na jezdnię. Szczególną ostrożność zachowaj w pobliżu lasów, pól i na zakrętach.

Światła drogowe włączaj tam, gdzie jest to dozwolone i nikogo nie oślepisz. Gdy zbliża się inny pojazd lub jedziesz za kimś, przełącz na mijania odpowiednio wcześnie. Szczegółowe zasady używania świateł określają przepisy, więc warto sprawdzić aktualne regulacje.

Unikaj oślepienia

Oślepienie trwa krótko, ale w tym czasie auto pokonuje dużą odległość. Dlatego warto znać kilka prostych reguł:

• nie patrz prosto w światła nadjeżdżającego auta, kieruj wzrok ku prawej krawędzi jezdni lub linii brzegowej,
• zwolnij, jeśli nic nie widzisz, i nie wykonuj gwałtownych manewrów,
• w lusterku wstecznym przełącz tryb antyoślepieniowy (dzień/noc) albo odchyl lusterko, jeśli je masz,
• zmniejsz jasność podświetlenia zegarów i ekranu multimediów, bo jasny wyświetlacz pogarsza adaptację oczu do ciemności,
• nie odpowiadaj kierowcy, który cię oślepia, światłami drogowymi – to podwaja problem.

Po wyjściu z oświetlonego miejsca, na przykład ze stacji paliw, daj oczom chwilę na przyzwyczajenie się do ciemności, zanim ruszysz z większą prędkością.

Walcz ze zmęczeniem

Nocą rośnie ryzyko senności, nawet jeśli nie jedziesz długo. Organizm naturalnie spowalnia w godzinach, w których zwykle śpimy, a monotonna droga to pogłębia. Sygnały ostrzegawcze to ziewanie, mruganie, „odpływanie” myśli, niepamięć ostatnich kilometrów, zjeżdżanie na pobocze lub linię.

Jak ograniczyć ryzyko:

1. Wyśpij się przed podróżą i unikaj wyruszania w trasę po całym dniu pracy, jeśli możesz tego uniknąć.
2. Planuj przerwy mniej więcej co dwie godziny, a przy pierwszych oznakach senności rób je częściej.
3. Zjedz lekki posiłek, unikaj ciężkiego jedzenia przed jazdą i pij wodę.
4. Zadbaj o wentylację – chłodniejsze, świeże powietrze pomaga, choć nie rozwiązuje problemu.
5. Zmieniaj kierowcę, jeśli podróżujesz z kimś, kto może cię zastąpić.

Kawa czy głośna muzyka dają tylko chwilowy efekt. Jeśli czujesz, że walczysz z zamykaniem oczu, zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu i krótko prześpij, a najlepiej odpocznij dłużej. Alkohol i niektóre leki dodatkowo nasilają senność, dlatego sprawdź ulotkę przyjmowanych preparatów.

Przed wyjazdem: krótka lista kontrolna

• Sprawdź działanie wszystkich świateł i czystość szyb oraz reflektorów.
• Zaplanuj trasę i miejsca na odpoczynek.
• Ustaw lusterka i jasność wyświetlaczy.
• Miej w aucie kamizelkę odblaskową i trójkąt ostrzegawczy w łatwo dostępnym miejscu.
• Dostosuj prędkość do warunków, a nie do rozkładu jazdy.

Nocna jazda nie musi być stresująca. Sprawne światła, rozsądna prędkość i szacunek dla własnego zmęczenia robią największą różnicę. Jeśli czujesz, że warunki cię przerastają, lepiej dojechać później, niż nie dojechać wcale.